Sách - Hòa Giải Các Tranh Chấp Dân Sự Tại Tòa Án Trước Khi Thụ Lý Vụ Án

Tại Việt Nam, trong suốt chiều dài lịch sử, đặc biệt là từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới đến nay, thể chế về hòa giải nói chung đã không ngừng được hoàn thiện theo hướng kế thừa truyền thống hòa giải của dân tộc, tiếp thu giá trị phổ biến của hòa giải trên thế giới, từ đó ngày càng tăng cường hòa giải trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, đa dạng hóa các hình thức hòa giải, tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên tranh chấp và giảm bớt sự can thiệp hành chính của Nhà nước vào hòa giải. Việc lựa chọn hòa giải để giải quyết tranh chấp tại Việt Nam không chỉ dựa trên yếu tố pháp lý mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các cơ sở chính trị và kinh tế - xã hội.

Nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng về tăng cường các biện pháp giải quyết tranh chấp thay thế cho xét xử, phát huy tối đa quyền tự định đoạt của các bên trong giải quyết tranh chấp; kế thừa truyền thống hòa giải của dân tộc và tiếp thu, có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế phù hợp với Việt Nam, ngày 16/6/2020, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021 và được sửa

đổi, bổ sung theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tu pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án (Luật số 85/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025). Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án đã quy định một cơ chế hòa giải mới được thực hiện đối với các tranh chấp dân sự đã khởi kiện đến Tòa ản nhưng chưa thụ lý vụ án. Qua hơn 05 năm triển khai thi hành Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, thực trạng pháp luật về hòa giải các tranh chấp dân sự tại Tòa án trước khi thụ lý vụ ản đã bộc lộ nhiều hạn chế liên quan đến nguyên tắc tiến hành hòa giải, chủ thể trong hòa giải, phạm vi hòa giải, trình tự, thủ tục hòa giải, công nhận và thi hành kết quả hòa giải và chi phí hòa giải. Đồng thời, thực tiễn thực hiện pháp luật về hòa giải các tranh chấp dân sự tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế, khỏ khăn, vướng mắc như tỷ lệ tranh chấp các bên lựa chọn hòa giải tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án còn thấp, tỷ lệ hòa giải thành còn chưa cao, việc tuyển chọn, bổ nhiệm Hòa giải viên còn gặp khó khăn trong thực tiễn. Vì vậy, cơ chế hòa giải tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án chưa thật sự tương xứng với vai trò của nó trong xu hướng lựa chọn các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế cho xét xử, cũng như yêu cầu, kỳ vọng của Đảng ta như đã nêu ở trên. Trong bối cảnh đó, vấn đề tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện pháp luật về hòa giải

các tranh chấp tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án là một đòi hỏi tất yếu khách quan. Nhằm giúp độc giả có cái nhìn chuyên sâu về hòa giải các tranh chấp dân sự tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án, Nhà xuất bản Công an nhân dân xuất bản cuốn sách “Hòa giải các tranh chấp dân sự tại Tòa án trước khi thụ lý vụ án” của TS. Tạ Đình Tuyên.