Sách Quyền Tố Cáo Của Công Dân Theo Pháp Luật Việt Nam

Sách Quyền Tố Cáo Của Công Dân Theo Pháp Luật Việt Nam

Tác giả: TS. Hoàng Thị Lan Phương

Nhà xuất bản: Công An Nhân Dân

Khổ sách: 14.5 x 20.5cm

Năm phát hành: 2025

Công ty phát hành: Nhà Sách Tư Pháp

Giá bìa:180.000 đ

Số trang: 335 trang

Hình thức bìa: Bìa mềm

Lời giới thiệu

Quyền tố cáo được pháp luật quốc tế và quốc gia coi trọng, xem quyền này như biểu hiện của dân chủ, phát huy vai trò của người dân trong giám sát việc thực hiện pháp luật của mọi chủ thể trong xã hội và đặc biệt là kiểm soát quyền lực nhà nước. Tố cáo của người dân là một kênh thông tin quan trọng giúp Nhà nước phát hiện, phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật để phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, công chức, bảo vệ pháp luật và trật tự quản lý của Nhà nước. Quyền tố cáo cũng là một quyền con người, là quyền giúp mọi người bảo vệ các quyền con người, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của họ, của nhà nước, xã hội khi bị xâm hại bởi các hành vi vi phạm pháp luật.

Ở Việt Nam, quyền tố cáo của công dân được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị ngày 26/5/2014 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo và Chỉ thị số 50-CT/TW của Bộ Chính trị ngày 07/12/2015 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng đều thể hiện quan điểm đề cao của Đảng đối với quyền tố cáo của công dân trong phòng, chống tham nhũng, vi phạm pháp luật, hoàn thiện tổ chức bộ máy, phát huy dân chủ trực tiếp trong giám sát thực hiện pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đến năm 2019, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 27-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ người phát hiện, tố giác, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhấn mạnh tâm quan trọng của quyền tố cáo, bảo vệ người tổ cáo trong việc "phát huy vai trò của nhân dân trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp ý, phê bình, đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên". Nghị quyết số 27-NQ/IW ngày 09/11/2022 Nghị quyết Hội nghi lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới tái khẳng định vai trò của quyền tố cáo của công dân trong việc bảo đảm và phát huy dân chủ, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nghị quyết nêu rõ nhiệm vụ "Nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật theo hướng phát huy tốt hơn các hình thức dân chủ trực tiếp của Nhân dân;... công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết, phản hồi ý kiến, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của Nhân dân".

Điều 30 Hiến pháp năm 2013 quy định: "Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân". Như vậy, hiện nay, quyền tố cáo ở Việt Nam được Nhà nước coi trọng và xác định là quyền cơ bản. Trên cơ sở được ghi nhận trong Hiến pháp, quyền tố cáo được thể chế hóa trong nhiều văn bản luật, dưới luật của Việt Nam như Luật Tố cáo năm 2018, Nghị định số 31/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo, Thông tư số 03/2020/TT-BNV ngày 21/07/2020 của Bộ Nội vụ quy định chi tiết về thẩm quyên, trình tự, thủ tục, biện pháp bảo vệ vị trí công tác của người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức... Việc quy định quyền tố cáo của cá nhân trong Hiến pháp, và cụ thể hóa trong nhiều văn bản Pháp luật khác nhau thể hiện sự coi trọng, bảo đảm và khuyến khích của Nhà nước đổi với mọi người trong việc thực hiện quyền tố cáo. Nhưng nhiều quy định trong số đó đã bất cập, lạc hậu, cộng với việc số lượng tố cáo không được thụ lý giải quyết kịp thời, giải quyết tố cáo không đúng, người tố cáo bị trù dập, không được bảo vệ kịp thời,... đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới niềm tin của người dân vào quyền tố cáo và hạn chế họ phát huy quyền này trên thực tế.

Mặc khác, ở Việt Nam hiện nay, tình trạng người dân lợi dụng quyền tố cáo để vu khống, xúc phạm, gây thiệt hại đến uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, cá nhân còn diễn ra khá phổ biến. Với tư cách là một quyền tự do dân chủ, kiểm soát quyền tố cáo để tránh quyền này bị lợi dụng là việc làm cần thiết. Điều này đặt ra việc cần nghiên cứu dưới góc độ khoa học pháp lý vê quyên tố cáo để phát huy được mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực khi quyền này bị lợi dụng.....