3 Tháng đầu không uống sắt có sao không? Lời khuyên cho mẹ

"3 tháng đầu không uống sắt có sao không?" là câu hỏi thắc mắc nhiều mẹ bầu khi bước vào những tháng đầu tiên của thai kỳ. Việc bổ sung sắt trong thai kỳ, đặc biệt trong 3 tháng đầu được các bác sĩ và chuyên gia khuyến cáo nên bổ sung, bởi chúng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Nếu không bổ sung đầy đủ, mẹ có thể đối mặt với nguy cơ thiếu máu và ảnh hưởng đến sự phát triển của bé. Hãy cùng Chiaki tìm hiểu chi tiết trong bài viết hôm nay. 

1 Vai trò của sắt đối với mẹ bầu trong 3 tháng đầu

3 Tháng đầu có nên uống sắt? Sắt vô cùng quan trọng đối với mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ, trong đó sắt mang tới nhiều điều tích cực cho sức khỏe như:

Sắt vô cùng quan trọng đối với mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ

• Tham gia vào quá trình tạo máu
• Hỗ trợ sự phát triển của thai nhi
• Tăng cường hệ miễn dịch
• Ngăn ngừa thiếu máu
• Giảm nguy cơ biến chứng thai kỳ  [1]

2 3 Tháng đầu không uống sắt có sao không?

Việc không uống sắt trong 3 tháng đầu thai kỳ có thể gây nên một số ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của cả mẹ và sự phát triển của thai nhi. Cụ thể như:

Tăng nguy cơ thiếu máu ở mẹ

Trong 3 tháng đầu, khi biết tin có thai thì cơ thể mẹ đã bắt đầu có những thay đổi lớn để chuẩn bị cho sự phát triển của thai nhi, dẫn đến nhu cầu sắt tăng cao. Do đó, nếu mẹ bầu không được bổ sung đủ sắt, mẹ bầu có nguy cơ cao bị thiếu máu do thiếu sắt. 

Trong trường hợp mẹ bầu thiếu sắt, có thể sẽ gặp phải một số các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, tim đập nhanh, da xanh xao, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mẹ bầu.

Ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi

Thiếu sắt có thể ảnh hưởng đến phát triển thai nhi

Bên cạnh các quá trình phát triển của thai nhi, sắt đóng vai trò quan trọng không kém các thành phần khác, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi, đặc biệt được phát triển là trong giai đoạn 3 tháng đầu.

Theo nhiều nghiên cứu, việc thiếu sắt trong giai đoạn này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển nhận thức, vận động và hành vi của em bé sau này.

Tăng nguy cơ sinh non và nhẹ cân

Có nhiều nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ giữa việc thiếu sắt trong thai kỳ, đặc biệt là giai đoạn đầu. Các bác sĩ và chuyên gia cho rằng, nguy cơ sinh non và trẻ sinh ra nhẹ cân có thể bắt nguồn từ việc thiếu sắt từ những tháng đầu khi mang thai. [2]

Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của mẹ

Sắt cần thiết cho các hoạt động của hệ miễn dịch. Thiếu sắt có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của mẹ bầu, khiến mẹ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng trong thai kỳ hoặc hệ miễn dịch suy giảm khiến mẹ bầu gặp nhiều vấn đề liên quan tới sức khỏe. 

Thiếu sắt có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của mẹ bầu

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng có thể được thay đổi khác nhau tùy thuộc vào lượng sắt dự trữ trong cơ thể mẹ. Trường hợp:

• Lượng sắt dự trữ trong cơ thể mẹ trước khi mang thai tốt: Thì việc “mẹ bầu không uống sắt và canxi có sao không?” Có thể sẽ không ảnh hưởng quá nghiêm trọng trong giai đoạn đầu.
• Chế độ ăn uống hàng ngày giàu sắt: Cơ thể mẹ bầu có được lượng sắt dự trữ đủ, lúc này thai nhi vẫn có thể hấp thụ được một phần nào đó lượng sắt cần thiết.

Do đó, để biết được sức khỏe của mẹ và bé có tốt không, có cần bổ sung sắt không thì mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung ngay sau khi biết có thai hay từ giai đoạn chuẩn bị mang thai. Từ đó, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe, xét nghiệm nếu cần thiết và đưa ra lời khuyên cụ thể. 

3 Lượng sắt cần thiết cho bà bầu 3 tháng đầu 

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khuyến cáo về lượng sắt cần thiết cho bà bầu 3 tháng đầu là: 30 - 60mg sắt nguyên tố mỗi ngày và nên bắt đầu càng sớm càng tốt và duy trì trong suốt thai kỳ. [2]

Tuy nhiên, bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng sắt bổ sung tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm sắt và mức độ thiếu máu (nếu có) của từng mẹ bầu. Mặc dù việc bổ sung sắt là quan trọng, mẹ bầu cũng nên chú ý đến chế độ ăn uống giàu sắt từ các nguồn thực phẩm như thịt đỏ, gan, cá, trứng, các loại đậu, rau xanh đậm và được tư vấn cụ thể về nhu cầu sắt và cách bổ sung phù hợp nhất với tình trạng của mình.

4 Cách bổ sung sắt đúng trong 3 tháng đầu thai kỳ đơn giản

Bổ sung qua thực phẩm giàu sắt

Bổ sung sắt qua các thực phẩm tự nhiên là một cách an toàn, hiệu quả cao và dễ dàng. Mẹ bầu hãy tích cực tăng cường các loại thực phẩm sau trong chế độ ăn hàng ngày như:

Bổ sung sắt qua các thực phẩm tự nhiên là một cách an toàn

• Thịt đỏ: Thịt bò, thịt lợn nạc, thịt cừu là nguồn sắt heme (dạng sắt dễ hấp thụ nhất) rất tốt.
• Gia cầm: Thịt gà, thịt vịt (đặc biệt là phần đùi và cánh sẫm màu) cũng chứa sắt.
• Hải sản: Cá (đặc biệt là cá ngừ, cá hồi, cá thu), tôm, cua, sò, ốc chứa sắt non-heme.
• Trứng: Lòng đỏ trứng là một nguồn sắt tốt.
• Các loại đậu: Đậu lăng, đậu nành, đậu đen, đậu Hà Lan chứa sắt non-heme.
• Rau xanh đậm: Rau bina (cải bó xôi), bông cải xanh, cải xoăn, rau muống chứa sắt non-heme.
• Các loại hạt: Hạt bí ngô, hạt điều, hạnh nhân chứa sắt non-heme.
• Ngũ cốc tăng cường sắt: Một số loại ngũ cốc ăn sáng đã được bổ sung sắt.

Ngoài ra, mẹ bầu cũng có thể kết hợp cùng với các thực phẩm giàu vitamin C để tăng cường hấp thụ sắt non-heme. Trong đó, mẹ bầu hãy ăn trái cây tươi (cam, quýt, ổi, kiwi, dâu tây) và rau xanh giàu vitamin C (ớt chuông, bông cải xanh) cùng với các bữa ăn chứa sắt.

Ngoài ra, nên tránh dùng chung với thực phẩm ức chế hấp thụ sắt như Canxi (trong sữa và các sản phẩm từ sữa), tanin (trong trà và cà phê), phytate (trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt). Nên tránh dùng các loại thực phẩm này cùng lúc với bữa ăn chính giàu sắt.

Một điều đặc biệt nữa là một lượng nhỏ sắt có thể được hấp thụ vào thức ăn khi nấu trong nồi gang.

Bổ sung bằng viên uống sắt

Trong nhiều trường hợp như thiếu sắt trầm trọng, chưa bổ sung sắt bao giờ, chế độ ăn uống không đáp ứng đủ nhu cầu hoặc khi có nguy cơ thiếu máu cao, bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung sắt bằng viên uống.

Uống viên sắt khi bụng đói (thường là trước bữa ăn 1 giờ hoặc sau bữa ăn 2 giờ

• Thời điểm uống: Uống viên sắt khi bụng đói (thường là trước bữa ăn 1 giờ hoặc sau bữa ăn 2 giờ. Tuy nhiên bạn có thể lựa chọn uống trong hoặc ngay sau ăn nếu cảm thấy khó chịu dạ dày, buồn nôn
• Tránh uống viên sắt với sữa, trà hoặc cà phê. Nước cam hoặc nước chanh có thể giúp tăng cường hấp thụ sắt.
• Uống đúng liều lượng và thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý tăng hoặc giảm liều.
• Một số phản ứng phụ thường gặp khi uống viên sắt bao gồm táo bón, buồn nôn, đau bụng, phân đen
• Việc bổ sung sắt cần thời gian để cải thiện tình trạng thiếu máu. Hãy kiên trì uống thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.
• Hãy thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc và thực phẩm chức năng bạn đang sử dụng

5 Top 5 viên uống bổ sung sắt cho mẹ bầu trong suốt thai kỳ

1. Sắt sinh học cho bà bầu Ferrolip Liposome

Ferrolip cho phụ nữ mang thai là một trong những dòng sắt sinh học đầu tiên được bán tại Việt Nam, với thành phần bao gồm sắt(III) Pyrophosphat được bao bọc bởi lớp màng liposome mang tới khả năng hỗ trợ tăng khả năng hấp thu và che dấu mùi vị tanh của sắt. Sản phẩm được thiết kế dạng bột tan ngay trong miệng, hạn chế tối đa các tác động phụ như nóng trong, táo bón và kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa.

Ferrolip cho phụ nữ mang thai là một trong những dòng sắt sinh học đầu tiên được bán tại Việt Nam

Thương hiệu: U.G.A Nutraceuticals

Xuất xứ: Ý

Thành phần

• Sắt (Sắt Pyrophosphate được bao vi nang) 30mg.
• Thành phần khác: tinh bột ngô; chất nhũ hóa: lecithin hoa hướng dương; chất làm ngọt, chất điều chỉnh độ chua, hương liệu tổng hợp (hương chanh)...

Ưu điểm nổi bật

• Sắt sinh học Ferrolip Liposome hỗ trợ bổ sung sắt cho cơ thể, tạo hồng cầu, giúp giảm nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt.
• Hạn chế tối đa tình trạng táo bón, nóng trong, kích ứng hệ tiêu hóa.
• Sắt sinh học Ferrolip đạt những tiêu chuẩn chất lượng khắt khe từ các tổ chức Quốc tế, hiệu quả cho người thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt là mẹ bầu và mẹ sau sinh.
• Thiết kế dạng buccal tan ngay trong miệng với hương chanh thanh mát, không dư vị kim loại, có thể uống trực tiếp không cần pha với nước, dễ sử dụng cho tất cả mọi người.

Đối tượng sử dụng

• Phụ nữ mang thai
• Phụ nữ nuôi con bú
• Nữ giới trong thời kỳ kinh nguyệt có nhu cầu bổ sung sắt

Cách dùng

• Uống 1 gói mỗi ngày, nên dùng ngay sau bữa ăn.
• Uống trực tiếp mà không cần dùng nước.

Giá bán tham khảo: 355.000đ/ Hộp 

2. Viên sắt Chela-Ferr Forte cho bà bầu

Viên sắt cho bà bầu Chela Ferr Forte là dòng sắt hữu cơ có khả năng tăng cường hấp thụ và vi khoáng chất cần thiết, cải thiện tình trạng thiếu sắt ở phụ nữ mang thai và sau sinh. Hạn chế được tình trạng chóng mặt, đau đầu, suy nhược cơ thể và đồng thời giúp tái tạo hồng cầu và tăng cường sức khỏe.

Viên sắt cho bà bầu Chela Ferr Forte là dòng sắt hữu cơ

Thương hiệu: OLIMP LABORATORIES

Xuất xứ: Ba Lan

Thành phần

• Folic acid: 400mcg
• Iron: 28mg
• Vitamin C: 40mg
• Vitamin B6: 1.4mg
• Vitamin B12: 2.5mcg
• Các phụ liệu khác...

Ưu điểm nổi bật

• Viên uống Chela Ferr Forte là sắt Ferrochel ở dạng axit amin chelate
• Hỗ trợ tăng khả năng hấp thụ, cải thiện thiếu máu do thiếu sắt ở bà bầu
• Bổ sung acid folic giúp giảm thiểu khả năng dị tật thai nhi bẩm sinh
• Khả năng hấp thu sắt ở dạng này hiệu quả hơn. Đặc biệt, không gây lắng cặn hại dạ dày, tiêu hóa.
• Hỗ trợ tăng cường và phục hồi sức khỏe cho phụ nữ mang thai, sau sinh.
• Viên không mùi tanh, dễ uống, dễ sử dụng, không gây ra các phản ứng phụ như: buồn nôn, ốm nghén, nóng trong, táo bón,... hay khó chịu ở dạ dày.

Đối tượng sử dụng

• Phụ nữ chuẩn bị mang thai.
• Phụ nữ đang mang thai và cho con bú.
• Người thiếu máu do thiếu sắt.
• Người sau phẫu thuật hoặc người ăn chay.

Cách dùng

• Uống 1 viên/ngày sau khi ăn hoặc có thể dùng theo ý kiến của bác sĩ.

Giá bán tham khảo: 237.000đ/ Hộp 

3. Viên sắt cho bà bầu Blackmores Pregnancy Iron

Sắt Blackmores Pregnancy Iron là sản phẩm hỗ trợ bổ sung sắt cho phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong giai đoạn 3 tháng đầu. Với công thức sắt bầu Blackmores chứa sắt bisglycinate, một dạng sắt ít gây buồn nôn và táo bón, nhẹ nhàng đối với tiêu hóa của mẹ bầu. Blackmores Iron Pregnancy hỗ trợ duy trì mức độ sắt trong cơ thể, tốt cho cả mẹ bầu và thai nhi.

Blackmores Iron Pregnancy hỗ trợ duy trì mức độ sắt trong cơ thể, tốt cho cả mẹ bầu và thai nhi.

Thương hiệu: Blackmores

Xuất xứ: Úc

Thành phần

• Iron(II) Glycinate 87,7mg (cung cấp 24mg Sắt)

Ưu điểm nổi bật

• Sắt cho bà bầu Blackmores Pregnancy Iron bổ sung sắt cho phụ nữ khi mang thai và phụ nữ sau khi sinh.
• Hỗ trợ kiểm soát tình trạng thiếu sắt trong chế độ ăn uống, cân bằng dinh dưỡng hiệu quả.
• Giảm tình trạng táo bón thường gặp trong giai đoạn mang thai.
• Hỗ trợ cải thiện các vấn đề khó ăn, hệ tiêu hóa hoạt động kém.
• Hỗ trợ hạn chế cảm giác mệt mỏi, giảm cảm giác buồn nôn đối với các bà bầu bị nghén.

Đối tượng sử dụng

• Phụ nữ trong giai đoạn mang thai và sau sinh

Cách dùng

• 1 viên mỗi ngày. Uống cùng với nước sau bữa ăn sáng

Giá bán tham khảo: 155.000đ/ Lọ 

4. Viên ngậm sắt Iron Melts Úc cho bà bầu

Iron Melts là sản phẩm viên ngậm bổ sung Sắt, Acid Folic, vitamin B12 và vitamin C phù hợp với nhiều đối tượng, trong đó các mẹ bầu hay bị nghén nặng, buồn nôn khi uống sắt có thể sử dụng sang sản phẩm này. 

Iron Melts là sản phẩm viên ngậm bổ sung Sắt, Acid Folic, vitamin B12 và vitamin C

Viên ngậm sắt Iron Melts được bào chế dưới dạng viên ngậm vị dâu tây thơm ngon, the mát, dễ dàng hấp thu vào cơ thể, không gây táo bón.

Thương hiệu: SwissCo Services AG - Switzerland

Xuất xứ: Thụy Sĩ

Thành phần

• Axit Folic: 250mcg
• Sắt: 5mg
• Vitamin C: 50mg
• Vitamin B12: 10 mcg

Ưu điểm nổi bật

• Viên ngậm sắt Iron Melts Úc bổ sung sắt, acid folic, vitamin B12 và vitamin C cùng lúc
• Hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, đồng thời tăng cường năng lượng và thể lực
• Hỗ trợ cung cấp một lượng sắt còn thiếu từ thức ăn, đặc biệt cho những người có chế độ ăn thiếu sắt, vitamin.
• Hỗ trợ tăng cường năng lượng, cải thiện tâm trạng, điều chỉnh nhiệt độ cơ thể.
• Sản phẩm phù hợp với phụ nữ đang mang thai, hỗ trợ tốt cho sức khỏe mẹ bầu và thai nhi.

Đối tượng sử dụng

• Phụ nữ chuẩn bị có thai, phụ nữ mang thai và cho con bú

Cách dùng

• Phụ nữ mang thai dùng 2 viên/ lần/ ngày

Giá bán tham khảo: 155.000đ/ Lọ

5. Sắt cho bà bầu 3 tháng đầu Feroglobin B12

Sắt Feroglobin B12 dạng viên là sản phẩm bổ sung sắt có thể sử dụng được cho cả gia đình, đặc biệt phụ nữ mang thai và sau sinh. Với khả năng tăng cường quá trình tạo hồng cầu và tăng khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng khác vào cơ thể, sản phẩm hỗ trợ duy trì sức chịu đựng và sức khỏe.

Sắt Feroglobin B12 dạng viên là sản phẩm bổ sung sắt dùng cho phụ nữ mang thai và sau sinh

Thương hiệu: Vitabiotics

Xuất xứ: Anh

Thành phần

• Zinc, Iron (as Fumarate), Vitamin B6, Copper Sulphate, Vitamin B12, Folic Acid.

Ưu điểm nổi bật

• Sắt Feroglobin B12 cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho quá trình xây dựng và sản sinh máu cho cơ thể.
• Bổ sung tối đa sắt cùng vitamin B có khả năng bổ sung đầy đủ lượng sắt cần thiết cho cơ thể hỗ trợ duy trì sức khỏe cho những người thiếu sắt.
• Tăng cường quá trình tạo hồng cầu và thay thế lượng máu đã mất đi trong chu kỳ hàng tháng.
• Giảm tình trạng mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt của cơ thể.

Đối tượng sử dụng

• Phụ nữ mang thai, sau sinh.
• Phụ nữ trong giai đoạn kinh nguyệt.
• Trẻ em đang trong giai đoạn phát triển từ 12 tuổi trở lên.
• Người già sức khỏe suy yếu hoặc các vận động viên hoạt động thể thao trong thời gian dài.

Cách dùng

• 1 viên sau bữa ăn trưa

Giá bán tham khảo: 217.000đ/ Hộp

6 Thời điểm uống sắt giúp mẹ bầu hấp thu tốt 

Sắt được hấp thu tốt nhất khi dạ dày trống rỗng. Vì vậy, thời điểm lý tưởng là trước bữa ăn khoảng 1 giờ hoặc sau bữa ăn khoảng 2 giờ. Tuy nhiên nếu bạn gặp một số phản ứng phụ ở dạ dày thì có thể bổ sung sau bữa ăn để hạn chế tình trạng buồn nôn, khó chịu. 

7 Một số lưu ý khi bổ sung sắt cho mẹ bầu

Một số lưu ý khi bổ sung sắt cho mẹ bầu

• Liều lượng và thời điểm bổ sung sắt cần được bác sĩ chỉ định dựa trên tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và nhu cầu cụ thể của từng mẹ bầu
• Có nhiều loại viên uống sắt khác nhau (ví dụ: ferrous sulfate, ferrous gluconate, ferrous fumarate). Bác sĩ sẽ tư vấn loại phù hợp và dễ hấp thu nhất cho bạn
• Uống viên sắt cùng với nước cam, nước chanh hoặc ăn trái cây giàu vitamin C sau khi uống sắt có thể giúp tăng cường hấp thu sắt non-heme từ thực phẩm và cả viên uống.
• Hạn chế uống sắt cùng lúc với các sản phẩm chứa canxi (sữa, chế phẩm từ sữa), tanin (trà, cà phê), phytate (ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu), và antacid (thuốc kháng axit).
• Để giảm nguy cơ táo bón do bổ sung sắt, mẹ bầu nên uống đủ nước và ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
• Mẹ bầu cần thực hiện các xét nghiệm máu định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi hiệu quả của việc bổ sung sắt 
• Ngay cả khi cảm thấy các triệu chứng thiếu máu đã cải thiện, mẹ bầu vẫn nên tiếp tục bổ sung sắt theo đúng liệu trình mà bác sĩ đã chỉ định
• Bên cạnh việc uống thuốc, hãy kết hợp thêm chế độ ăn uống giàu sắt từ nguồn thực phẩm tự nhiên như thịt đỏ, gan, cá, trứng, các loại đậu và rau xanh đậm.
• Để đảm bảo hiệu quả của thuốc, hãy bảo quản viên uống sắt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp và xa tầm tay trẻ em.

8 Một số câu hỏi thường gặp khi bổ sung sắt cho mẹ bầu

1. Bầu mấy tháng thì uống sắt - canxi?

• Sắt : Nên bắt đầu ngay khi biết tin có thai, đặc biệt là khoảng tuần từ 12 của thai kỳ trở đi và duy trì uống trong suốt quá trình mang thai và ít nhất sau sinh 1 tháng. 
• Canxi: Bắt đầu từ khoảng tuần thứ 12 - 16 của thai kỳ (tức là từ tháng thứ 4)

2. Uống sắt có tăng khả năng thụ thai không?

Sắt không trực tiếp làm tăng khả năng thụ thai nhưng đóng một phần vai trò không nhỏ trong sức khỏe sinh sản, việc duy trì đủ lượng sắt sẽ giúp khả năng sinh sản của bạn khỏe mạnh hơn. 

Như vậy, việc 3 tháng đầu không uống sắt có sao không có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ không nhỏ cho cả sức khỏe mẹ và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Sắt đóng vai trò quan trọng vào khả năng tạo máu, phát triển não bộ, tăng cường miễn dịch và biến chứng thai kỳ. Do đó, các bác sĩ và chuyên gia cũng khuyến khích mẹ bầu nên bổ sung sắt ngay khi biết có thai càng sớm càng tốt. Ngoài ra, cũng nên thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để biết được thời điểm, liều lượng và cách bổ sung sắt phù hợp.

Bên cạnh việc sử dụng viên uống sắt theo chỉ định, mẹ bầu đừng quên xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng, giàu sắt từ các nguồn thực phẩm tự nhiên. Cuối cùng, đừng quên tiếp tục theo dõi các tin tức mới của Chiaki để cập nhật thêm các thông tin liên quan tới sức khỏe mỗi ngày nhé.