Collagen là gì? 10 lợi ích của Collagen đối với sức khỏe và sắc đẹp

Bạn có thể đã từng nghe rằng collagen giúp làn da trông trẻ trung hơn và sức khỏe dẻo dai hơn. Nhưng collagen là gì, có lợi ích gì đối với cơ thể và liệu collagen có thực sự đảo ngược các dấu hiệu lão hóa cũng như cải thiện sức khỏe hay không? 

Trong bài viết hôm nay, Chiaki.vn và bác sĩ Phan Thanh Dần sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc liên quan đến collagen là gì, vai trò của collagen đối với làn da và sức khỏe, cũng như cách bổ sung collagen đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu.

1 Collagen là gì?

Collagen là loại protein dồi dào nhất trong cơ thể, chiếm khoảng 30% tổng lượng protein, đóng vai trò như mô liên kết giúp kết nối da, xương, cơ bắp, gân, dây chằng và sụn. Với cấu trúc dạng sợi chắc khỏe, collagen giúp các mô có độ bền, độ đàn hồi và khả năng chịu kéo giãn. 

Tuy nhiên, theo thời gian và dưới tác động của ánh nắng mặt trời, hút thuốc, rượu bia, thiếu ngủ hay ít vận động, quá trình sản sinh collagen suy giảm nhanh chóng, khiến da xuất hiện nếp nhăn và các mô kém săn chắc.

Collagen là một loại protein có nhiều trong cơ thể con người

2 Phân loại collagen

Collagen là loại protein dồi dào nhất trong cơ thể với khoảng 28 loại đã được xác định và được chia thành 5 loại chính:

• Loại I: Chiếm khoảng 90% lượng collagen trong cơ thể, có mặt ở da, xương, gân, dây chằng, răng và mô liên kết. Cung cấp khả năng chống lại lực, sức căng và độ giãn, mang lại sức mạnh và độ bền cho các mô. Loại collagen này chủ yếu liên quan đến sự lão hóa của da, xuất hiện nếp nhăn và đường nhăn.
• Loại II: Được tìm thấy chủ yếu trong sụn khớp và đĩa đệm. Tạo nên sụn linh hoạt, hỗ trợ khớp, có ưu điểm trong việc giảm đau khớp và duy trì sức khỏe sụn.
• Loại III: Có mặt trong các cơ quan như mạch máu, cơ bắp, nội tạng và đặc biệt nhiều trong ruột. Hỗ trợ cấu trúc và chức năng của các cơ quan nội tạng, giúp duy trì sự đàn hồi và sức mạnh của các mạch máu và mô cơ.
• Loại IV: Loại này ít phổ biến hơn các loại collagen từ I đến III, được tìm thấy trong các lớp da. Đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc màng nền, giúp tạo nên nền tảng cho các lớp tế bào da và duy trì sự ổn định của màng tế bào.
• Loại V: Có trong giác mạc của mắt, một số lớp da, tóc và mô của nhau thai. Đóng vai trò trong việc duy trì cấu trúc và chức năng của giác mạc, hỗ trợ các lớp da và tóc, duy trì sức khỏe của mô nhau thai.

Collagen được chia thành 5 loại chính

3 Vai trò của collagen đối với sức khỏe và làn da

• Kết nối và cấu trúc cơ thể: Collagen đóng vai trò như một chất kết dính tự nhiên, giúp liên kết các mô, cơ quan và tế bào với nhau, từ đó duy trì cấu trúc vững chắc và sự ổn định của cơ thể.
• Đối với làn da: Collagen là thành phần quan trọng giúp duy trì độ đàn hồi, săn chắc và độ ẩm cho da, góp phần làm chậm quá trình lão hóa, hạn chế nếp nhăn và tình trạng da chảy xệ.
• Đối với xương và khớp: Collagen tham gia cấu tạo xương và sụn khớp, giúp xương chắc khỏe, sụn dẻo dai, hỗ trợ khớp vận động linh hoạt và giảm nguy cơ thoái hóa.
• Đối với cơ bắp và mạch máu: Collagen góp phần duy trì sức mạnh cơ bắp, đồng thời giúp mạch máu giữ được độ đàn hồi cần thiết, hỗ trợ quá trình lưu thông máu.
• Chữa lành vết thương: Collagen tham gia vào quá trình đông máu, tái tạo mô và phục hồi tổn thương, giúp cơ thể nhanh chóng chữa lành các vết thương.

4 Thiếu collagen sẽ dẫn đến điều gì?

Khi cơ thể bị thiếu hụt collagen, nhiều cơ quan và mô sẽ dần suy yếu, gây ra các ảnh hưởng rõ rệt đến cả ngoại hình lẫn sức khỏe bên trong, cụ thể:

• Làn da lão hóa nhanh: Da mất đi độ đàn hồi và săn chắc, trở nên khô sạm, chảy xệ, xuất hiện nhiều nếp nhăn và kém tươi trẻ.
• Tóc và móng yếu: Tóc dễ gãy rụng, xơ mỏng; móng tay giòn, dễ bong tróc.
• Đau nhức xương khớp: Sụn khớp bị bào mòn, khớp kém linh hoạt, dễ đau nhức và tăng nguy cơ thoái hóa khớp.
• Cơ bắp suy yếu: Cơ dễ teo nhỏ, giảm sức mạnh và thường xuyên đau mỏi.
• Giảm khả năng vận động: Các gân và dây chằng trở nên cứng, kém đàn hồi, khiến việc vận động khó khăn hơn.
• Vết thương lâu lành: Quá trình tái tạo mô bị chậm lại, khiến vết thương khó hồi phục và dễ để lại sẹo.
• Ảnh hưởng đến tiêu hóa và tuần hoàn: Lớp niêm mạc đường tiêu hóa mỏng đi và mạch máu kém đàn hồi, có thể gây rối loạn tiêu hóa và lưu thông máu.

5 Bổ sung collagen có lợi ích gì?

Khi tuổi tác tăng lên, khả năng tự sản sinh collagen của cơ thể suy giảm nhanh chóng. Việc bổ sung collagen từ bên ngoài được xem là giải pháp hỗ trợ giúp bù đắp phần collagen thiếu hụt, từ đó mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và làn da

1. Hỗ trợ cải thiện làn da lão hóa

Bổ sung collagen có thể giúp cải thiện độ đàn hồi và độ ẩm của da, góp phần làm giảm nếp nhăn và tình trạng da khô. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng collagen peptide trong vài tuần có thể giúp làn da trông mịn màng và săn chắc hơn nhờ kích thích cơ thể tăng sản sinh collagen và các protein cấu trúc da khác.

Collagen hỗ trợ cải thiện làn da lão hóa

>>Xem thêm:

• Top collagen serum tốt hiện nay giúp chống lão hóa, dưỡng trắng da
• Tinh chất 3w Clinic Collagen & Luxury Gold Essence giúp dưỡng trắng da, giảm nếp nhăn và làm mờ vết thâm nám hiệu quả

2. Giúp tóc và móng chắc khỏe hơn

Nhiều người sử dụng collagen cho biết tóc giảm gãy rụng và móng tay cứng cáp hơn. Dù bằng chứng khoa học còn hạn chế, đây vẫn là lợi ích được ghi nhận phổ biến trong thực tế.

Collagen giúp làm đẹp tóc và móng

3. Giúp giảm cứng khớp và hỗ trợ vận động

Ở người lớn tuổi hoặc người có nguy cơ thoái hóa khớp, bổ sung collagen có thể giúp cải thiện tình trạng cứng khớp và hỗ trợ sự linh hoạt khi vận động. Collagen bổ sung được cho là có khả năng tích tụ tại sụn khớp, từ đó hỗ trợ mô khớp và giảm phản ứng viêm nhẹ.

4. Hỗ trợ làm chậm quá trình mất xương

Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung collagen, đặc biệt khi kết hợp cùng canxi và vitamin D, có thể giúp hạn chế quá trình phân hủy xương, hỗ trợ duy trì mật độ khoáng xương, đặc biệt là ở phụ nữ sau mãn kinh.

Collagen giúp ngăn ngừa loãng xương

5. Hỗ trợ duy trì khối lượng và sức mạnh cơ bắp

Ở người lớn tuổi, việc bổ sung collagen kết hợp với vận động phù hợp có thể giúp cải thiện khối lượng cơ và sức mạnh cơ bắp, từ đó hỗ trợ khả năng vận động và giảm nguy cơ suy giảm cơ theo tuổi tác.

Collagen giúp tăng khối lượng cơ bắp

6. Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy bổ sung collagen có thể giúp cải thiện độ đàn hồi của mạch máu và hỗ trợ các chỉ số liên quan đến sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, lợi ích này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để khẳng định.

7. Hỗ trợ phục hồi cơ thể

Collagen bổ sung có thể góp phần hỗ trợ quá trình tái tạo mô, giúp cơ thể phục hồi tốt hơn sau tổn thương hoặc vận động cường độ cao.

8. Hỗ trợ tiêu hóa

Trong một số nghiên cứu nhất định, collagen có chứa axit amin glycine, có khả năng thúc đẩy quá trình tiêu hóa bình thường và khỏe mạnh.

Collagen cũng có khả năng ảnh hưởng đến thành phần của hệ vi sinh vật đường ruột, tạo ra một môi trường cân bằng cần thiết cho quá trình tiêu hóa. Từ đó giúp cải thiện khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp nâng cao sức khỏe tổng thể của hệ tiêu hóa.

Collagen hỗ trợ tiêu hóa

9. Tốt cho mắt

Collagen loại V, một dạng kết tinh của collagen, tồn tại nhiều trong giác mạc và thủy tinh thể của mắt. Khi tuổi tác gia tăng, lượng collagen trong cơ thể giảm dần, điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mắt. Khi lượng collagen giảm, giác mạc có thể hoạt động kém hiệu quả hơn, gây ra các vấn đề về thủy lực và làm cho thủy tinh thể trở nên mờ đi do sự lão hóa của các chất amino. Điều này có thể gây ra các vấn đề như đục thủy tinh thể, ảnh hưởng đến khả năng nhìn của bạn.

Do đó, bổ sung collagen vào cơ thể đều đặn mỗi ngày cũng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe của mắt. Bằng cách duy trì mức độ collagen đủ trong cơ thể, bạn có thể hỗ trợ sự linh hoạt và chức năng của giác mạc và thủy tinh thể, giảm nguy cơ mắc các vấn đề liên quan đến sức khỏe mắt và giữ cho thị lực của bạn được duy trì trong thời gian dài. 

Collagen tốt cho mắt

10. Kích thích quá trình làm lành vết thương

Collagen cũng được biết đến với khả năng kích thích quá trình làm lành vết thương tự nhiên.  Khi được sử dụng sử dụng như một liệu pháp điều trị vết thương, collagen có khả năng kích thích sự hình thành và tái tạo của tế bào da, giúp cấu trúc da tự nhiên được bảo vệ và phục hồi.

Đồng thời, collagen cũng khuyến khích sự phát triển của tế bào miễn dịch và nguyên bào sợi, hai yếu tố quan trọng trong quá trình lành vết thương. Nhờ vào khả năng này, collagen không chỉ giúp tăng tốc quá trình lành vết thương mà còn đảm bảo rằng vết thương được làm lành một cách mạnh mẽ và hiệu quả.

Collagen kích thích quá trình làm lành vết thương

Lưu ý: Dù collagen mang lại nhiều lợi ích tiềm năng, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa, liều lượng và cách sử dụng. Việc bổ sung collagen nên kết hợp với chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh để đạt kết quả tốt hơn.

6 Tác động phụ khi bổ sung collagen là gì?

Các sản phẩm bổ sung collagen nhìn chung được dung nạp tốt và ít gây tác động phụ. Tuy nhiên, nhiều loại collagen được chiết xuất từ các thực phẩm dễ gây dị ứng như cá, hải sản có vỏ và trứng. Do đó, những người có tiền sử dị ứng với các thực phẩm này nên tránh sử dụng các sản phẩm collagen có nguồn gốc từ những thành phần trên.

Một số người cho biết họ gặp các triệu chứng như buồn nôn, đầy bụng hoặc ợ nóng khi sử dụng collagen. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay vẫn chưa ghi nhận một cách nhất quán rằng đây là những tác động phụ phổ biến của việc bổ sung collagen.

Bổ sung collagen có thể gây phát ban ở một số người

7 Cách bổ sung collagen cho cơ thể

Bổ sung collagen bằng thực phẩm tự nhiên

Collagen có thể được bổ sung thông qua thực phẩm giàu collagen hoặc hỗ trợ cơ thể sản sinh collagen như:

Nhóm thực phẩm giàu collagen:

• Nước hầm xương: Hầm kỹ xương bò, gà hoặc cá giúp giải phóng gelatin, một dạng collagen dễ hấp thụ cho cơ thể.
• Cá và hải sản: Da cá hồi, cá ngừ là nguồn collagen dồi dào, có khả năng hấp thu tốt.
• Thịt: Da gà, chân giò heo và sụn lợn cung cấp lượng collagen tự nhiên cho cơ thể.
• Trứng: Lòng trắng trứng giàu axit amin proline, trong khi màng trứng chứa collagen và nhiều dưỡng chất có lợi.

Nhóm thực phẩm hỗ trợ cơ thể sản xuất collagen:

• Vitamin C: Có nhiều trong cam, ổi, kiwi, ớt chuông và bông cải xanh, giúp thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen.
• Axit amin: Proline có trong lòng trắng trứng và mầm lúa mì; glycine có nhiều trong da động vật.
• Khoáng chất: Đồng (hạt vừng, cacao, đậu lăng), kẽm (hạt bí), lưu huỳnh (đậu, tỏi, cải bắp) cần thiết cho quá trình hình thành collagen.
• Chất chống oxy hóa: Cà chua, dâu tây, việt quất, cà rốt giàu lycopene, giúp bảo vệ collagen khỏi tác động oxy hóa.
• Đậu nành: Chứa genistein, một hợp chất hỗ trợ kích thích tăng sinh collagen tự nhiên

Bổ sung collagen cho cơ thể qua thực phẩm tự nhiên

Bổ sung collagen bằng thực phẩm chức năng

Thực phẩm chức năng bổ sung collagen thường được bào chế dưới dạng viên, bột hoặc nước uống, giúp bổ sung collagen một cách tiện lợi và dễ kiểm soát liều lượng. Phương pháp này phù hợp với người bận rộn hoặc có nhu cầu bổ sung collagen cao, tuy nhiên cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và sử dụng đúng hướng dẫn để đảm bảo hiệu quả tối ưu.

Bổ sung collagen từ thực phẩm chức năng là giải pháp tiện lợi, tuy nhiên trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm với thành phần và chất lượng khác nhau. Bài viết collagen loại nào tốt của Chiaki có thể giúp bạn có thêm gợi ý lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu, độ tuổi và mục đích sử dụng.

Bổ sung collagen cho cơ thể qua thực phẩm chức năng

8 Lưu ý khi bổ sung collagen

• Nên bắt đầu bổ sung collagen từ khoảng 25 tuổi, khi quá trình sản sinh collagen tự nhiên bắt đầu suy giảm.
• Không phải bổ sung càng nhiều collagen càng tốt, cần dùng đúng liều lượng phù hợp với cơ thể.
• Nên bổ sung collagen đều đặn trong một khoảng thời gian nhất định để cơ thể hấp thu tốt hơn.
• Ưu tiên chọn collagen có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với cơ địa và độ tuổi.
• Người dị ứng với cá, hải sản hoặc trứng cần kiểm tra kỹ nguồn gốc collagen trước khi sử dụng.
• Bổ sung collagen nên kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh và lối sống khoa học để đạt hiệu quả tốt hơn.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc người có bệnh lý nền nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

9 Một số câu hỏi thường gặp khi bổ sung collagen

Những bệnh không nên uống collagen?

Những trường hợp không nên hoặc cần thận trọng khi uống collagen:

• Người mắc bệnh thận mạn tính hoặc bệnh gan
• Người bị gout, rối loạn đông máu
• Người bị loét dạ dày, tá tràng, huyết áp thấp
• Người mắc tiểu đường hoặc ung thư đang điều trị (cần hỏi bác sĩ)
• Phụ nữ mang thai, cho con bú
• Người dị ứng với cá, hải sản, trứng
• Người đang dùng thuốc đặc trị
• Người dưới 20 tuổi (cơ thể vẫn tự sản sinh đủ collagen).

Nên bắt đầu bổ sung collagen khi nào?

Bạn nên bắt đầu bổ sung collagen từ khoảng 20 - 25 tuổi, khi khả năng tự sản sinh collagen của cơ thể bắt đầu suy giảm dần. Việc bổ sung collagen sớm và đúng cách có thể giúp hỗ trợ duy trì làn da khỏe mạnh, làm chậm quá trình lão hóa và bảo vệ sức khỏe xương khớp về lâu dài.

Bổ sung collagen bao lâu thì có hiệu quả?

Việc bổ sung collagen thường bắt đầu có hiệu quả sau 4 - 8 tuần nếu sử dụng đều đặn. Tuy nhiên, để thấy rõ sự cải thiện trên làn da và cơ thể, bạn nên duy trì bổ sung collagen tối thiểu 2 - 3 tháng. 

Ngoài ra, thời gian phát huy hiệu quả còn phụ thuộc vào độ tuổi (người trẻ thường thấy kết quả nhanh hơn), tình trạng sức khỏe và loại collagen sử dụng. Để tối ưu hiệu quả, nên bổ sung collagen theo liệu trình 2 - 3 tháng, sau đó nghỉ 1 tháng, đồng thời duy trì thói quen sử dụng đều đặn, tránh ngưng đột ngột ngay khi vừa thấy kết quả.

Mong rằng qua những chia sẻ của Chiaki và bác sĩ Phan Thanh Dần trong bài viết, bạn đã hiểu rõ collagen là gì, vai trò của collagen đối với sức khỏe và làn da, cũng như cách bổ sung collagen đúng cách. Bổ sung và duy trì lượng collagen phù hợp là giải pháp hiệu quả giúp làm chậm quá trình lão hóa, đồng thời hỗ trợ cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.